Salaris- en LBS-sakrekenaar

Hoe LBS op 'n maandelikse salaris bereken word

Maak dit 'n jaar. Die maandelikse salaris word met twaalf vermenigvuldig, want die belastingtabelle is jaarliks.

Trek uittreebydraes af. Wat die werknemer aan 'n pensioenfonds, voorsorgfonds of uittree-annuïteit betaal, word voor belasting afgetrek, tot 27,5% van hul salaris en nie meer as R430 000 per jaar nie.

Pas die belastingtabel toe, dan die kortings. Die belasting op die jaarbedrag kom uit die tabel hierbo. Almal kry die primêre korting; werknemers van 65 en ouer kry 'n tweede een, en 75 en ouer 'n derde. As die kortings groter as die belasting is, is geen LBS betaalbaar nie. Daarom betaal niemand onder 65 belasting onder R99 000 per jaar nie.

Trek die mediese skemagelde-belastingkrediet af. 'n Vaste bedrag per maand vir elke persoon op die mediese fonds, wat van die belasting self afgetrek word en nie van die inkomste nie.

Deel deur twaalf. Dit is die LBS vir die maand. WVF is dan 1% van die salaris, tot 'n plafon, van die werknemer, en nog 1% van die besigheid.

Deur die jaar begin? Die salarisstelsel skaal jou salaris op na 'n volle jaar, bereken die belasting daarop en trek dit af vir die maande wat jy werk. SARS se eie voorbeeld: R110 000 oor 7 maande verdien word belas asof dit R188 571 per jaar is. As jy oor die hele belastingjaar minder verdien het, kom die ekstra LBS terug wanneer jou opgawe aangeslaan word. Net SARS kan dit terugbetaal, nie jou werkgewer nie.

Dit is 'n sakrekenaar, nie belastingadvies nie. Bonusse, kommissie, reistoelaes, byvoordele en direkteursvergoeding word anders belas en word nie hier gedek nie. Kontroleer enigiets belangriks met jou rekenmeester of met SARS.

Belastingreëls om te ken, 2026/27

Die reëls en bedrae vir die belastingjaar 1 Maart 2026 tot 28 Februarie 2027, van SARS en die Nasionale Tesourie se Begroting 2026-belastinggids.

Uittreebydraes

Bydraes tot pensioen-, voorsorgfondse en uittree-annuïteite word voor belasting afgetrek, tot 27,5% van die groter van jou salaris of belasbare inkomste, en nie meer as R430 000 per jaar nie. Die plafon het in 2026 vir die eerste keer sedert 2016 gestyg.

Tweepot-onttrekkings uit die spaarpot: minstens R2 000, een keer per belastingjaar, belas teen jou gewone inkomstebelastingkoers.

Mediese fonds en mediese koste

Die mediese skemagelde-belastingkrediet is R376 per maand vir jou, R376 vir die eerste afhanklike en R254 vir elkeen daarna. Dit word van jou belasting afgetrek, nie van jou inkomste nie.

Bykomende mediese uitgawes-belastingkrediet, geëis op jou belastingopgawe:

• 65 of ouer, of iemand in die gesin het 'n gestremdheid: 33,3% van gekwalifiseerde mediese koste wat jy betaal het, plus mediese fondsbydraes bo 3 keer die maandelikse kredite.
• Almal anders: 25% van gekwalifiseerde koste plus bydraes bo 4 keer die maandelikse kredite, maar net die deel bo 7,5% van jou belasbare inkomste.

Mediese fonds wat jou werkgewer vir jou betaal, is 'n belasbare voordeel, maar tel ook as deur jou betaal vir hierdie kredite.

Spaargeld en rente

• Rentevrystelling: die eerste R23 800 Suid-Afrikaanse rente per jaar is belastingvry onder 65, R34 500 vanaf 65.
• Belastingvrye spaarrekening: tot R46 000 per jaar (op van R36 000) en R500 000 oor jou leeftyd. Groei en onttrekkings is belastingvry.

Skenkings

Skenkings aan goedgekeurde openbare weldaadsorganisasies (artikel 18A) is aftrekbaar tot 10% van belasbare inkomste. Enigiets daarbo word na volgende jaar oorgedra. Hou die artikel 18A-kwitansie, tensy jou werkgewer die skenking van jou salaris aftrek; dan verskyn dit op jou IRP5.

Reistoelae en maatskappymotor

• Reistoelae: LBS word op 80% daarvan bereken, of 20% as jou werkgewer tevrede is dat die motor minstens 80% vir besigheid gebruik word. Om daarteen op jou opgawe te eis, het jy 'n logboek nodig.
• Betaal per besigheidskilometer: geen belasting tot R4,95 per km nie, mits jy geen ander toelae vir die motor kry nie.
• Maatskappymotor: 'n belasbare voordeel van 3,5% van die motor se kontantkoste per maand, of 3,25% as dit met 'n onderhoudsplan gekom het.

Van die huis af werk

Jy kan tuiskantoorkoste net eis as die kamer spesifiek vir werk toegerus is en gereeld en net daarvoor gebruik word. Werknemers op salaris moet meer as 50% van hul pligte daar doen. Kommissieverdieners kwalifiseer as meer as die helfte van hul inkomste kommissie is en meer as die helfte van hul werk weg van die werkgewer se kantoor gedoen word. Hou 'n vloerplan, foto's en 'n rekord van die dae wat jy van die huis af gewerk het.

Kapitaalwins

Die eerste R50 000 kapitaalwins per jaar is belastingvry (R440 000 in die jaar van afsterwe), en R3 miljoen van die wins op jou primêre woning. 40% van die res word by jou belasbare inkomste gevoeg, dus betaal niemand meer as 18% van die wins nie.

Enkelbedrae uit 'n uittreefonds

• By aftrede, afsterwe of afdanking: die eerste R550 000 is belastingvry, dan 18% tot R770 000, 27% tot R1 155 000, en 36% daarbo.
• Onttrekking wanneer jy bedank: die eerste R27 500 is belastingvry, dan 18% tot R726 000, 27% tot R1 089 000, en 36% daarbo.

Albei tabelle tel elke enkelbedrag wat jy al ontvang het bymekaar, nie net hierdie een nie.

Inkomste wat nie 'n salaris is nie

As jy geld verdien wat nie 'n salaris is nie, soos 'n besigheid, huur of vryskutwerk, is jy waarskynlik 'n voorlopige belastingbetaler wat twee keer per jaar betaal: teen 31 Augustus en teen die einde van Februarie. Jy is vrygestel as jy geen besigheid bedryf nie en jou rente, dividende en huur saam R30 000 of minder per jaar is.

Moet jy 'n opgawe indien?

Volgens die huidige reël nie, as jou enigste inkomste 'n salaris van R500 000 of minder van een werkgewer is met LBS afgetrek, plus belastingvrye rente. Die reël geld nie as jy 'n reistoelae kry of geld verdien het vir werk buite Suid-Afrika nie. Vir 2026-opgawes was outomatiese aanslae in Julie en die sperdatum is 23 Oktober 2026, of 22 Januarie 2027 vir voorlopige belastingbetalers.

Bronne (in Engels): Begroting 2026-belastinggids, SARS-indieningseisoen, SARS-tweepotstelsel, SARS-tuiskantooruitgawes. Nagegaan op 28 September 2026.